1. मःमः (कुखुराको परम्परागत मःमः)
मःमः नेपालमा अत्यन्त लोकप्रिय परिकार हो, विशेष गरी काठमाडौँ उपत्यकामा। कुखुराको मासु, प्याज, अदुवा, लसुन र मसला मिसाएर तयार पारिन्छ र पातलो पिठोमा बेरेर बाफमा पकाइन्छ।
हालका वर्षहरूमा, मःमःलाई विश्वव्यापी रूपमा पनि चिनिन थालेको छ, विशेष गरी फूड ब्लगहरू र वेबसाइटहरू जस्तै TasteAtlas र BBC Food मा यसको उल्लेख गरिएको छ।
यस परिकारलाई अचारसँग खानु विशेष मानिन्छ, जसले स्वादलाई अझ समृद्ध बनाउँछ र नेपाली खानाको मौलिकता झल्काउँछ।
2. पालुंगोको साकाहारी मःमः
साकाहारी मःमः स्वास्थ्यप्रेमीहरूका लागि उत्कृष्ट विकल्प हो। यसमा पालुंगो, बन्दाकोपी, गाजर र मसला मिसाएर तयार पारिन्छ।
अहिलेको समय अनुसार, साकाहारी र भेगन भोजनको माग बढ्दै गएको छ, जसको उल्लेख Healthline र WHO nutrition guidelines मा पनि पाइन्छ।
यसले प्रोटिन, फाइबर र आवश्यक पोषक तत्व प्रदान गर्दछ, जसले शरीरलाई सन्तुलित राख्न मद्दत गर्छ।
3. फ्राईड मःमः (कुरकुरा मःमः)
फ्राईड मःमः बाफमा पकाएको मःमःलाई तेलमा फ्राई गरेर बनाइन्छ। यसले बाहिरबाट कुरकुरा र भित्रबाट रसिलो स्वाद दिन्छ।
यो परिकार युवा पुस्तामाझ निकै लोकप्रिय छ, विशेष गरी सडक खाना (street food) को रूपमा। YouTube food channels र Nepali street food blogs मा यसको धेरै चर्चा पाइन्छ।
यसलाई विशेषगरी मसलेदार अचारसँग खानु उत्तम मानिन्छ, जसले यसको स्वादलाई अझ बढाउँछ।
4. आलुको समोसा (नेपाली शैली)
समोसा नेपाल र भारत दुवै देशमा प्रचलित छ, तर नेपाली शैलीमा बनाइएको समोसा अलि फरक स्वादको हुन्छ। आलु, मटर र मसला मिसाएर पिठोमा भरेर तेलमा तारेको हुन्छ।
NDTV Food र Allrecipes जस्ता साइटहरूले समोसालाई दक्षिण एशियाको लोकप्रिय स्न्याकको रूपमा वर्णन गरेका छन्।
यो खाजा विशेषगरी चिया समयको लागि उपयुक्त हुन्छ र धेरै ठाउँमा सजिलै पाइन्छ।
5. चटामरी (नेपाली पिज्जा)
चटामरीलाई “नेपाली पिज्जा” भनेर पनि चिनिन्छ। यो चामलको पिठोबाट बनेको पातलो रोटी हो जसमा मासु, अण्डा वा तरकारी राखिन्छ।
यो परिकार विशेष गरी नेवार समुदायमा प्रचलित छ, र यसको सांस्कृतिक महत्त्व पनि धेरै छ। UNESCO cultural food references मा पनि नेवारी खानाको चर्चा गरिएको पाइन्छ।
चटामरी स्वादिलो मात्र नभई परम्परा र आधुनिकताको संयोजन पनि हो।
6. बरा (दालको प्यानकेक)
बरा कालो दालबाट बनाइने परिकार हो, जसलाई तेलमा हल्का फ्राई गरिन्छ। यो प्रोटिनयुक्त र स्वास्थ्यकर खाजा हो।
अहिलेका पोषण विशेषज्ञहरू (जस्तै Harvard Nutrition Source) ले दाललाई राम्रो प्रोटिन स्रोतको रूपमा सिफारिस गरेका छन्।
बरा विशेष गरी चटनी वा अण्डासँग खानु लोकप्रिय छ र यो परम्परागत नेवारी खानामा पर्छ।
7. सेल रोटी (चामलको मिठो परिकार)
सेल रोटी नेपालमा चाडपर्वहरूमा बनाइने परम्परागत मिठो परिकार हो। चामलको पिठो, चिनी र घ्यूबाट बनाइन्छ।
यो विशेष गरी दशैं र तिहारमा बनाइन्छ, जसले नेपाली संस्कृतिको झल्को दिन्छ। Cultural Nepal websites र Tourism Nepal मा यसको उल्लेख पाइन्छ।
यसको गोलो आकार र मिठासले यसलाई सबै उमेर समूहमा लोकप्रिय बनाएको छ।
8. तरकारी पकौडा (Pakora)
पकौडा विभिन्न तरकारीहरूलाई बेसनमा डुबाएर तेलमा फ्राई गरेर बनाइन्छ। यो निकै सजिलो र छिटो तयार हुने खाजा हो।
BBC Good Food र Indian food ब्लॉगहरू ले पकौडालाई वर्षाको समयमा लोकप्रिय स्न्याकको रूपमा वर्णन गरेका छन्।
यसलाई चटनी वा केचपसँग खान सकिन्छ, र यो परिवार वा साथीभाइसँग रमाइलो गर्दै खाने उत्कृष्ट विकल्प हो।